Hoe kun je de ervaring van de ander ontdekken?

Hoe kun je de ervaring van de ander ontdekken?

Dit is het vierde artikel in een serie van vijf, waarin de principes van clear leadership centraal staan. Deze term is geïntroduceerd door Gervase Bushe in zijn gelijknamige boek en het doel van Clear Leadership is de interpersoonlijke troebelheid in organisaties te verminderen.

 

Je nieuwsgierige zelf

Je nieuwsgierige zelf gaat over twee dingen: de ander helpen zich bewust te worden van zijn ervaring en mentale kaart en de kunst om dit onder woorden te brengen. Hiervoor zijn vier technieken behulpzaam:

  • Maak het aantrekkelijk
  • Parkeer al jouw reacties
  • Confronteer voor meer inzicht
  • Luister met behulp van the Cube

 1.    Maak het aantrekkelijk.

Als je nieuwsgierig bent, vraag je de ander zijn of haar Beschrijvende Zelf te laten zien (zie vorige artikel). Dat is niet zo gebruikelijk, en het is ook niet iets dat je af kunt dwingen. Mensen zullen eerder zichzelf laten zien, als zij ervan overtuigd zijn dat wat zij zeggen met respect en waardigheid wordt aangehoord. Essentieel hierbij is, dat je mensen de ruimte laat om de ervaring te hebben die ze hebben. Zonder de neiging die te willen veranderen. En dat is voor veel managers een van de moeilijkste dingen om te doen. Bushe merkt terzijde op, dat in zijn ervaring dit vooral een mannelijk probleem is. Ik ben geneigd hem daarin te volgen. Hoe meer je gaat hameren op de “fouten” in de ervaring van de ander of de “verkeerde” logica van de ander, hoe meer de ander in de toekomst zijn mond houdt.

2.    Parkeer al je reacties

Dit is een grote uitdaging voor velen van ons. Hoe vaak gebeurt het niet in een gesprek, dat een ander iets aan het vertellen is en nog voordat hij klaar is, heb je al gereageerd? Bijvoorbeeld in de vorm van een (goedebedoeld) advies: als ik jou was… en op dat moment is de nieuwsgierigheid naar de beleving van de ander verdwenen. Reactief reageren is de doodsteek voor nieuwsgierigheid.

Bushe geeft in zijn boek Clear Leadership drie bronnen aan van reactief gedrag. De belangrijkste bron is schaamte. Iedereen heeft ergens diep van binnen of meer aan de oppervlakte een gevoel van schaamte: niet voldoende zijn, niet competent genoeg zijn. De manier waarop mensen hiermee omgaan is wisselend en kan variëren van terugtrekken tot boosheid tot het beschamen van de ander.

Een praktisch voorbeeld van dat laatste: als ik merk dat mijn zoon vaak tot laat in zijn bed ligt, terwijl hij onder druk staat om af te studeren, heb ik de neiging om daar een cynische opmerking over te maken – in de hoop dat hij zijn gedrag zal veranderen. Overbodig te melden, dat deze interventie een averechts effect heeft.

3.    Confronteer voor meer inzicht

Hoe begin ik over een moeilijk onderwerp, waarvan ik denk dat de ander zich daarvoor schaamt? Het doel van confrontatie is het creëren van helderheid, niet het oproepen van schaamte. Dat komt nogal nauw. Belangrijk is, dat bij een confrontatie de discrepantie het probleem is, niet de andere persoon. Je moet dus de bereidheid hebben te onderzoeken, of jouw irritatie of boosheid door het gedrag van de ander veroorzaakt wordt, of dat het misschien iets is dat in jezelf ligt.

4.    Luister met behulp van the Cube

In een eerder artikel heb ik de vier elementen van The Cube beschreven: observeren, denken, voelen en wensen. Hoe beter we in staat zijn naar de ander te luisteren op alle vier elementen, hoe beter je in staat zult zijn de ander te begrijpen. De vragen die je aan de ander stelt hebben betrekking op alle vier de elementen, bijvoorbeeld: “wat zag je?”, “Wat vond je daarvan?”, “Wat voelde je toen dat gebeurde?”, “Wat wil je?” Door dit soort vragen te stellen doe je een gezamenlijk onderzoek naar de ervaringen van de ander.

De laatste vaardigheid die ons helpt om de interpersoonlijke troebelheid in organisatie te verminderen gaat over het waarderende zelf. Wat dat inhoudt, lees je in een volgend artikel.

Ik ben benieuwd of je zelf ook ervaring hebt met hoe moeilijk het soms is om anderen echt te begrijpen. Ik ben dol op verhalen en anecdotes, dus als je je eigen ervaringen wilt delen, kun je hieronder een reactie achterlaten.