Hoe herinner je je een verhaal?

Hoe herinner je je een verhaal?

Sinds ik bewuster met storytelling werk, worstel ik met de vraag: hoe kan ik verhalen herinneren en weer oproepen op die momenten dat ik ze nodig heb.

Shawn Callahan van Anecdote Ltd beschrijft in een van zijn blogs een simpele techniek die je daarbij kan helpen.

Sinds ik die techniek ook toepas, lukt het me aanmerkelijk beter om de verhalen te herinneren en weer te hervertellen.

Het begint met een simpel experiment dat Joshua Foer (auteur van het prachtige boek over geheugen Het geheugenpaleis) beschrijft:

Vraag iemand de naam van een persoon te onthouden, bijvoorbeeld Bakker

Vraag iemand anders om het beroep van een persoon te onthouden, bijvoorbeeld bakker.

Kom na een week terug en vraag naar het woord dat je gegeven hebt.

Je zult ontdekken dat mensen het beroep veel beter onthouden dan de naam, omdat het veel meer betekenis heeft. We denken aan het witte meel, de geur van de bakkerij, de smaak van verse broodjes.

Een geïsoleerde naam – niets

Dus om een verhaal te kunnen herinneren, moeten we het betekenis geven.

Een simpele techniek om een mondeling verhaal te herinneren

Dit is de tip van Shawn Callahan om verhalen te onthouden.

Als hij een verhaal hoort dat hij wilt onthouden om na te vertellen, belt hij iemand op, meestal zijn businesspartner Mark, en vertelt hem het verhaal.

Dan vraagt hij: ‘wat betekent dit verhaal voor jou?’

Mark antwoordt dan bijvoorbeeld dat het gaat over de juiste dingen doen, of hoe kleine dingen het verschil kunnen maken.

Shawn vertelt dan wat het verhaal voor hem betekent.

Deze uitspraken die de betekenis van het verhaal beschrijven, worden de labels om het verhaal in de toekomst te kunnen hervertellen.

Vervolgens zoekt hij naar mogelijkheden om het verhaal te vertellen en na zo’n drie keer vertellen, is het verankerd.

Als het label in een gesprek ter sprake komt, herinnert hij zich het verhaal. Zoals wanneer iemand zegt: ‘weet je, soms maakt een klein ding een groot verschil.’ Op dat moment springt het verhaal in het geheugen en kan hij besluiten het te vertellen.

Maar het grappige is als iemand vraagt ‘vertel me een verhaal over wanneer een klein ding een groot verschil maakt’, het onwaarschijnlijk is dat het verhaal opduikt.

Een geschreven verhaal herinneren om mondeling te vertellen

Het is moeilijker om een schriftelijk verhaal te herinneren, omdat geschreven verhalen anders zijn dan mondelinge verhalen: de taal is complexer en er zit meestal meer informatie in.

Geheugenfeit: we herinneren meer als we het zien gebeuren en nog meer, als we het kunnen voelen gebeuren.

Met die wetenschap begin je het verhaal te lezen en te visualiseren dat het gebeurt. Doe je best om de emotie in het verhaal te voelen. Bedenk wat voor jou het belangrijkste is in dit verhaal.

Schrijf nu de kernpunten op. Inclusief de feiten die je snel vergeet, zoals data, plaatsen en namen van personen.

Wat je ook doet, schrijf het verhaal NOOIT volledig uit. Daarmee ondermijn je het mondeling vertellen.

Een voorbeeld van een verhaal, zoals ik dat heb opgeslagen in mijn story bank. Ik heb het verhaal eigen budget genoemd.

Leidinggevende in een zorginstelling.

Voortdurend bestookt met mails en telefoontjes van medewerkers die van haar bepaalde beslissingen wilden.

Vaak zeer operationele vragen zoals: ‘mogen we een nieuwe pan bestellen, want het handvat is afgebroken.’ ‘De magnetron is ermee opgehouden en moet vervangen worden.’ Enzovoorts. 

Stapelgek van al die vragen en besloot op enig moment om het anders aan te pakken.

Ieder team eigen budget van 500, zelf te besteden in overleg met de bewoners.

Boven dit bedrag, overleggen met de leidinggevende.

Wonderbaarlijk effect: de teams kregen er sport in, om met zo min mogelijk uitgaven rond te komen.

Elkaar tips geven over speciale aanbiedingen of koopjes en overleg met de bewoners.

En de leidinggevende… opeens veel meer rust en ruimte voor andere zaken. 

Als je dit verhaal drie keer verteld hebt, zit het in je hoofd.

Een handig hulpmiddel om je verhalen snel terug te vinden is het opbouwen van een story bank. Ik gebruik daarvoor Evernote en daarmee heb ik altijd toegang tot mijn verhalen.

Maar vaak hoef je het verhaal niet letterlijk na te vertellen. Het geeft niet als je sommige details niet kunt herinneren, zolang de strekking van het verhaal maar overeind blijft.